Łatwa Uprawa · Instrukcja do zestawu bonsai
Punica granatum
Uformuj bonsai z granatowca
Z nasion z zestawu wyhodujesz granatowiec, który krok po kroku zamienisz w drzewko bonsai z błyszczącymi liśćmi i pomarańczowoczerwonymi kwiatami. Tu znajdziesz plan na kolejne lata i proste wyjaśnienie, jak przycinać, drutować i przesadzać drzewko.
01 · Zanim zaczniesz
Bonsai z nasion - co warto wiedzieć?
Bonsai to nie osobny gatunek, tylko sposób prowadzenia drzewa. Małą formę i charakter nadajesz mu przycinaniem, drutowaniem i uprawą w niewielkiej doniczce. Granatowiec to jedno z klasycznych drzew do bonsai. Ma drobne, błyszczące liście, z wiekiem jego pień często się skręca, a dojrzałe drzewka zachwycają kwiatami.
Uprawa od nasionka trwa dłużej niż kupienie gotowego drzewka, ale ma wielką zaletę: kształtujesz roślinę od pierwszego kiełka. Najważniejsza zasada na początek brzmi: najpierw zdrowe drzewko, potem forma. Przez pierwszy rok pozwól roślinie spokojnie rosnąć, a z formowaniem ruszysz, gdy nabierze sił.
02 · Start
Wysiew w skrócie
Wysiew wygląda tak samo jak w zwykłym zestawie. Poniżej najważniejsze kroki, a wszystkie szczegóły znajdziesz w pełnej instrukcji wysiewu.
-
Namocz nasiona
Włóż nasiona do miski z letnią wodą i zostaw je na 24 godziny w temperaturze pokojowej.
-
Wysiej nasiona
Wsyp podłoże z zestawu do doniczki, lekko je zwilż i wysiej nasiona płytko pod cienką warstwą podłoża. Podpisz znacznik.
-
Zapewnij ciepło i światło
Postaw doniczkę w ciepłym, jasnym miejscu, bez ostrego słońca. Podłoże utrzymuj lekko wilgotne.
-
Poczekaj na wschody
Granatowiec kiełkuje zwykle po kilku tygodniach.
03 · Zanim weźmiesz nożyczki
Słowniczek i narzędzia do bonsai
W poradnikach o bonsai pojawia się kilka słów, które na początku brzmią obco. Oto najważniejsze z nich, wyjaśnione po prostu.
Słowniczek
- Para liściGranatowiec ma liście ułożone naprzeciwko siebie. Przy przycinaniu liczy się pary liści na pędzie.
- UszczykiwanieUsuwanie czubka młodego pędu, żeby się rozgałęził.
- PąkZawiązek nowego pędu lub liścia. Z pąków wyrastają nowe gałązki.
- Korzeń palowyGłówny, gruby korzeń, który rośnie prosto w dół. W bonsai się go skraca, żeby drzewko wypuściło korzenie na boki.
- DrutowanieOwinięcie pnia lub gałęzi drutem, żeby ją zgiąć i utrzymać w nowym kształcie.
- FrontStrona, od której drzewko wygląda najładniej. To z niej będziesz je oglądać i od niej planujesz kształt.
Co się przyda
- Małe nożyczkiOstre nożyczki do roślin lub do bonsai. Wystarczą do cienkich pędów i korzeni siewki.
- DrutMiękki drut aluminiowy do bonsai, o średnicy 1-2 mm. Kupisz go w sklepie ogrodniczym lub internetowym.
- Szczypce do drutuZwykłe małe szczypce z ostrzem wystarczą, żeby przeciąć i zdjąć drut.
- PałeczkaDrewniany patyczek lub wykałaczka. Przyda się przy przesadzaniu do rozczesania korzeni.
- Podłoże do bonsaiPrzepuszczalne podłoże do bonsai, kupowane dopiero do przesadzania.
04 · Na lata
Plan formowania bonsai z granatowca
Bonsai powstaje etapami. W pierwszych latach budujesz zdrowe korzenie i gruby pień, a dopiero potem dopracowujesz koronę. Poniższy plan pokazuje, co robić w kolejnych latach. Tempo zależy od tego, jak szybko rośnie Twoje drzewko, więc traktuj go jako drogowskaz, a nie sztywny kalendarz.
Rok 1: zdrowa siewka
Twoim jedynym zadaniem jest wyhodować silną roślinę.
- dużo światła i ciepła,
- równomierne podlewanie,
- zima w jasnym, chłodnym miejscu w domu.
Rok 2: korzenie i pierwszy ruch
Drzewko jest już na tyle silne, że możesz zacząć nadawać mu kierunek.
- wiosną przesadź je i skróć korzeń palowy,
- zadrutuj delikatnie pień,
- latem trzymaj je na słonecznym balkonie.
Lata 3-5: gruby pień i gałęzie
Granatowiec rośnie swobodniej, żeby pień zgrubiał.
- wybierasz front i gałęzie,
- regularnie skracasz pędy,
- usuwasz odrosty u podstawy pnia.
Od około 5 roku: forma bonsai
Drzewko trafia do płytszej doniczki. Z czasem może zakwitnąć, a nawet zawiązać małe owoce, co jest wielką ozdobą bonsai.
05 · Pomysł na drzewko
Jaki kształt bonsai wybrać?
Granatowiec dobrze znosi formowanie i pasuje do wielu kształtów. Na początek wybierz jeden z prostszych.
Nieformalny wyprostowany
Pień z łagodnymi łukami i zaokrąglona korona. Najprostszy kształt na początek.
Pochylony
Pień rośnie wyraźnie skośnie, co pięknie podkreśla jego fakturę.
Wielopniowy
Kilka pni wyrastających z jednej nasady. Granatowiec chętnie wypuszcza odrosty, z których można zbudować taki kształt.
Jak rozmieścić gałęzie?
W klasycznym bonsai pierwsza, najniższa gałąź wyrasta mniej więcej na jednej trzeciej wysokości drzewka. Kolejne gałęzie rosną na zmianę: w lewo, w prawo i do tyłu, a ku górze są coraz krótsze. Dzięki temu korona wygląda naturalnie, a drzewko na starsze, niż jest.
06 · Formowanie
Jak przycinać granatowiec?
Granatowiec dobrze znosi przycinanie i wypuszcza nowe pędy także ze starszego drewna. Regularne skracanie młodych pędów zagęszcza koronę.
Wiosną i latem: przycinanie krok po kroku
-
Poczekaj na nowe pędy
Wiosną z pąków wyrastają młode pędy z kolejnymi parami liści. Pozwól im wypuścić 4-6 par liści.
-
Skróć pęd
Nożyczkami skróć pęd do 1-2 par liści. Tnij tuż nad parą liści.
-
Zobacz efekt
Z pąków przy pozostawionych liściach wyrosną nowe pędy, więc korona będzie gęstsza.
-
Pamiętaj o kwiatach
Granatowiec kwitnie na krótkich pędach. U starszego drzewka, które już kwitnie, przycinaj mocniej dopiero po kwitnieniu.
Późną zimą: cięcie gałęzi
Większe gałęzie usuwaj późną zimą, przed ruszeniem pąków. Usuń gałęzie rosnące do przodu, krzyżujące się i wyrastające po kilka z jednego miejsca.
Odrosty u podstawy
Granatowiec często wypuszcza pędy z nasady pnia. Usuwaj je, chyba że chcesz zbudować drzewko wielopniowe.
07 · Kształt pnia i gałęzi
Drutowanie - jak nadać drzewku kształt?
Drut działa jak szyna: przytrzymuje zgięty pień lub gałąź w nowej pozycji, aż drewno „zapamięta” kształt.
-
Wybierz porę
Drutuj wiosną lub latem młode, elastyczne pędy. Starsze gałęzie granatowca są kruche, więc zginaj je bardzo ostrożnie.
-
Dobierz drut
Użyj miękkiego drutu aluminiowego do bonsai. Powinien mieć grubość około jednej trzeciej grubości pnia lub gałęzi, którą formujesz. Utnij kawałek o półtorej długości formowanej części.
-
Zakotwicz drut
Wbij koniec drutu w podłoże tuż przy pniu, do dna doniczki. Dzięki temu drut będzie się trzymał i nie przesunie się przy zginaniu.
-
Owijaj spiralnie
Owijaj pień od dołu do góry, spiralnie, pod kątem około 45 stopni. Drut ma przylegać do kory, ale nie może jej wciskać. Odstępy między zwojami powinny być równe.
-
Delikatnie zegnij
Obiema rękami powoli zegnij pień w wybranym kierunku. Zginaj tak, żeby drut był po zewnętrznej stronie łuku. Rób łagodne łuki, a nie ostre kąty, i przestań, gdy poczujesz opór.
-
Sprawdzaj i zdejmij na czas
Co 2-3 tygodnie sprawdzaj, czy drut nie wrasta w korę. Zwykle zdejmuje się go po kilku miesiącach. Drut odcinaj szczypcami kawałek po kawałku, zamiast go odwijać, żeby nie uszkodzić gałęzi.
08 · Korzenie
Przesadzanie i korzenie bonsai
Ładne bonsai zaczyna się od korzeni. Krótkie korzenie, które rozchodzą się na boki, pozwolą później posadzić drzewko w płytkiej doniczce.
Pierwsze przesadzenie krok po kroku
-
Wybierz termin
Przesadź granatowiec wiosną drugiego roku, gdy pąki zaczynają nabrzmiewać.
-
Wyjmij drzewko
Podlej roślinę dzień wcześniej. Delikatnie wyjmij ją z doniczki razem z bryłą ziemi i pałeczką rozluźnij korzenie.
-
Skróć korzeń palowy
Znajdź najdłuższy, gruby korzeń, który rośnie prosto w dół, i skróć go nożyczkami mniej więcej o połowę. Korzenie boczne zostaw lub lekko przytnij same końce. Dzięki temu drzewko wypuści więcej korzeni na boki.
-
Posadź w nowym podłożu
Do przesadzania kup przepuszczalne podłoże do bonsai i wymieszaj je z częścią grysu z zestawu. Posadź drzewko tak, żeby korzenie rozkładały się promieniście, a nasada pnia była tuż przy powierzchni.
-
Daj mu odpocząć
Po przesadzeniu podlej drzewko i przez 2-3 tygodnie trzymaj je w jasnym miejscu, ale bez ostrego słońca. Nie nawoź przez kilka tygodni.
Kolejne przesadzenia rób wiosną co 2 lata. Płaską doniczkę do bonsai wybierz, gdy drzewko ma ustalony kształt.
09 · Z zestawu
Grys bonsai - jak go użyć?
Grys z pumeksu wulkanicznego to drobny, lekki i porowaty kamień. Nie używaj go do wysiewu. Przyda się, gdy siewka podrośnie i przesadzisz ją po raz pierwszy.
- Na wierzch podłoża. Po przesadzeniu wysyp cienką warstwę grysu, około 1 cm, wokół pnia. Doniczka wygląda wtedy jak prawdziwe bonsai, a przy pniu nie zbiera się wilgoć.
- Do mieszanki podłoża. Część grysu wymieszaj z nowym podłożem, mniej więcej w proporcji jedna część grysu na dwie lub trzy części podłoża. Pumeks poprawia drenaż i napowietrzenie korzeni.
10 · Na co dzień
Pielęgnacja bonsai z granatowca i zimowanie
Od wiosny do jesieni
- StanowiskoPełne słońce i ciepło. Latem najlepiej na słonecznym balkonie lub tarasie.
- PodlewanieGdy wierzch podłoża przeschnie.
- NawożenieOd wiosny do końca lata nawozem do bonsai, w połowie dawki.
Jesień i zima
- JesieńGranatowiec zrzuca liście i przechodzi w spoczynek. To naturalne.
- ZimaJasne, chłodne miejsce w domu, bez mrozu.
- PodlewanieOszczędnie, tylko żeby podłoże całkiem nie wyschło.
11 · Gdy coś nie idzie zgodnie z planem
Najczęstsze problemy w formowaniu granatowca
Drzewko nie kwitnie
Granatowiec potrzebuje kilku lat, dużo słońca latem i chłodnej zimy. Nie przycinaj go mocno tuż przed kwitnieniem.
Jesienią opadają liście
To naturalny spoczynek. Wiosną drzewko wypuści nowe liście.
Pędy są długie i rzadkie
Drzewko ma za mało słońca. Postaw je jaśniej i regularnie skracaj pędy.
Gałąź pękła przy zginaniu
Starsze gałęzie granatowca są kruche. Zginaj je powoli i tylko lekko, a ułamaną część przytnij za pękniętym miejscem.
12 · Pytania i odpowiedzi
Bonsai z granatowca - pytania i odpowiedzi
Kiedy mogę zacząć formować bonsai?
Pierwszy rok przeznacz na wyhodowanie zdrowej siewki. W drugim roku możesz skrócić korzeń palowy i delikatnie zadrutować pień. Skracanie pędów i budowa korony to zadania na kolejne lata.
Czy bonsai z granatowca będzie miało owoce?
Starsze, kwitnące drzewko może zawiązać małe owoce. W bonsai to rzadka, ale piękna ozdoba.
Ile trwa wyhodowanie bonsai z nasion?
Pierwszy kształt drzewko ma zwykle po 2-3 latach, a charakter dojrzałego bonsai nabiera po około 5 latach i więcej. Każdy sezon przynosi jednak widoczne zmiany, więc formowanie daje satysfakcję od samego początku.
Czy potrzebuję specjalnej doniczki do bonsai?
Na początku nie. Przez pierwsze lata drzewko rośnie w zwykłej, nieco większej doniczce, bo potrzebuje miejsca na korzenie, żeby pień zgrubiał. Płytką doniczkę do bonsai kup, gdy drzewko ma już ustalony kształt.
Gdzie znajdę instrukcję wysiewu?
Wysiew jest taki sam jak w zwykłym zestawie. Wszystkie kroki opisaliśmy w instrukcji uprawy granatowca z nasion.
