Łatwa Uprawa · Instrukcja do Twojego zestawu
Acer palmatum
Klon palmowy - od nasiona do własnego drzewka
Z nasion wyhodujesz klon palmowy, drzewko o delikatnych, dłoniastych liściach, które jesienią przebarwiają się na czerwono i pomarańczowo. Pokażemy Ci krok po kroku, jak przygotować nasiona, wysiać je i prowadzić drzewko przez kolejne sezony.
01 · Poznaj swoją roślinę
Klon palmowy - co warto o nim wiedzieć?
Drzewko z Twojego zestawu to Acer palmatum, czyli klon palmowy, nazywany też klonem japońskim. Pochodzi z Japonii, Korei i Chin. To niewielkie drzewo liściaste o głęboko wciętych, dłoniastych liściach. Wiosną i latem są zielone, a jesienią przebarwiają się na intensywne odcienie czerwieni, pomarańczu i żółci. Na zimę klon zrzuca liście.
Klon palmowy rośnie powoli i dobrze znosi przycinanie, dlatego od lat jest jednym z ulubionych drzewek do uprawy w donicach i do formowania bonsai. Każda siewka jest trochę inna, więc liście Twojego klonu mogą różnić się kształtem i jesiennym kolorem od innych drzewek.
Zestaw służy do rozpoczęcia uprawy. W doniczce z zestawu wysiejesz nasiona i wyhodujesz młode drzewka. Później każde z nich będzie potrzebować osobnej, coraz większej doniczki. Klon palmowy świetnie rośnie w donicy: latem zdobi balkon lub taras, a zimą odpoczywa w chłodnym miejscu.
02 · Najważniejsze informacje
Warunki, które warto znać
Na etapie wysiewu
- TerminPrzygotowanie nasion najlepiej zacząć zimą, aby wysiew przypadł na wiosnę.
- NasionaMoczenie 24 godziny, potem 90–120 dni w wilgotnym ręczniku papierowym w lodówce, w 2–4°C.
- WysiewNa głębokość około 0,5 cm, do lekko wilgotnego podłoża z zestawu.
- TemperaturaOkoło 20°C przy doniczce.
- WschodyOd kilku tygodni do kilku miesięcy od wysiewu.
- ŚwiatłoJasno, bez ostrego słońca. Po wschodach dużo rozproszonego światła.
Gdy roślina podrośnie
- MiejsceJasny parapet w domu. Od wiosny do jesieni balkon lub taras.
- StanowiskoJasne, z porannym słońcem. Osłonięte przed palącym słońcem w południe i wiatrem.
- PodlewanieZiemia równomiernie wilgotna. Bez przesuszania i bez wody w podstawce.
- WzrostWolno rosnące drzewko. Dobrze znosi przycinanie.
- SezonowośćRoślina wieloletnia. Jesienią przebarwia się i zrzuca liście.
- ZimowanieW chłodnym, jasnym miejscu bez mrozu, w temperaturze kilku stopni powyżej zera.
03 · Zanim zaczniesz
Przygotuj zestaw i miejsce do wysiewu
- Nasiona
- Podłoże
- Doniczka
- Znacznik
- Woda
- Miska
- Ręcznik papierowy
- Zamykany pojemnik
W zestawie znajdziesz 5 nasion klonu palmowego oraz wszystko, czego potrzebujesz na start: podłoże do wysiewu, doniczkę z podstawką, znacznik i instrukcję. Podłoże i doniczka są dobrane do wysiewu, więc na początku nie musisz kupować niczego więcej.
Do przygotowania nasion przyda się jeszcze letnia woda, mała miska, ręcznik papierowy i niewielki zamykany pojemnik lub woreczek strunowy. Do podpisania znacznika przyda się wodoodporny marker.
Zdejmij z doniczki folię zabezpieczającą i odłóż ją na bok. Po wysiewie wykorzystasz ją jako osłonę, która pomaga utrzymać wilgotność podczas kiełkowania.
Ta instrukcja opisuje uprawę z zestawu. Jeśli masz same nasiona, wysiej je do niewielkiej doniczki z otworami odpływowymi, wypełnionej lekkim podłożem do wysiewu, i postępuj według kolejnych kroków.
Ile nasion wysiać?
Przygotuj i wysiej wszystkie 5 nasion. Nasiona klonu nie kiełkują wszystkie, dlatego warto wysiać całe opakowanie. W doniczce rozłóż je w odstępach. Doniczka jest wspólna tylko na początek. Później przesadzisz siewki do osobnych doniczek.
Jak przygotować podłoże?
Użyj podłoża z zestawu. Jest lekkie i przepuszczalne, dlatego dobrze nadaje się do wysiewu i nie trzeba go niczym uzupełniać. Przed wysiewem rozkrusz większe grudki i delikatnie zwilż ziemię. Na etapie wysiewu nie dodawaj nawozu.
Dodatkowa ziemia przyda się dopiero później, gdy podrośnięte drzewka będziesz przesadzać do większych doniczek. Więcej piszemy o tym w części Przesadzanie.
Kiedy zacząć?
Najlepiej rozpocząć chłodzenie nasion w grudniu lub styczniu, aby wysiew przypadł na marzec lub kwiecień. Młode drzewko ma wtedy przed sobą cały sezon wzrostu przed pierwszą zimą.
Możesz zacząć także w innym terminie. Jeśli wysiew przypadnie jesienią lub zimą, siewkom może być potrzebna lampa do uprawy roślin.
Nie masz jeszcze zestawu? Zobacz zestaw do uprawy klonu palmowego →
04 · Zaczynamy
Jak wysiać klon palmowy?
-
Przygotuj podłoże
Po zakończeniu chłodzenia wsyp podłoże z zestawu do doniczki, zostawiając od 1 do 2 cm wolnego miejsca przy brzegu. Wyrównaj powierzchnię, lekko ją dociśnij i delikatnie zwilż. Ziemia powinna być wilgotna, ale bez kałuż.
-
Wyjmij przygotowane nasiona
Wyjmij pojemnik z lodówki i ostrożnie zdejmij nasiona z ręcznika. Jeśli któreś już kiełkuje, nie odrywaj korzonka. Nie zostawiaj nasion do wyschnięcia. Jeśli nasiona nie przeszły jeszcze chłodzenia, zacznij od przygotowania nasion w części Przygotowanie.
-
Wysiej nasiona
Rozłóż nasiona na podłożu w odstępach od siebie. Wysiej je na głębokość około 0,5 cm, przykryj cienką warstwą podłoża i delikatnie dociśnij.
-
Sprawdź wilgotność
Jeśli podłoże było dobrze zwilżone przed wysiewem, nie musisz od razu podlewać. Gdy ziemia potrzebuje wody, podlewaj powoli przy brzegu doniczki albo zwilż powierzchnię delikatną mgiełką. Nadmiar wody z podstawki wylej.
-
Ustaw doniczkę
Postaw doniczkę w jasnym miejscu bez ostrego słońca, w temperaturze około 20°C. Unikaj zimnej szyby, przeciągu i miejsca tuż nad grzejnikiem, gdzie ziemia szybko wysycha.
05 · Czas na kiełkowanie
Co robić, zanim pojawią się wschody?
Klon kiełkuje nierówno, dlatego najważniejsza jest cierpliwość. Nie rozgrzebuj podłoża i nie wyjmuj nasion, żeby sprawdzić, czy kiełkują.
Codziennie sprawdzaj
- czy ziemia nie zaczyna wysychać;
- czy podłoże nie jest zalane, a w podstawce nie stoi woda;
- czy przy doniczce jest około 20°C;
- czy pod folią nie zbierają się duże krople i nalot.
Kiedy jeszcze poczekać?
Wschody pojawiają się od kilku tygodni do kilku miesięcy od wysiewu. Do tego czasu dolicz wcześniejsze 90–120 dni chłodzenia. Nasiona nie wschodzą jednocześnie.
Jeśli po około 3 miesiącach od wysiewu nadal nic się nie pojawia, sprawdź temperaturę przy doniczce i to, jak podlewasz. Napisz do nas i opisz warunki uprawy. Brak wschodów po tym czasie to sygnał, by sprawdzić uprawę, a nie dowód, że nasiona już nie wykiełkują.
06 · Pierwsze listki
Nasiona wykiełkowały. Co teraz?
Najpierw pojawią się dwa wąskie, podłużne liścienie. Między nimi rozwiną się pierwsze liście właściwe, już z charakterystycznymi wcięciami, jak u dorosłego klonu.
Światło i osłona
Po pierwszych wschodach zdejmij folię, nie czekając na pozostałe nasiona. Ustaw siewki w jasnym miejscu, najlepiej przy oknie wschodnim lub zachodnim. Klon lubi dużo rozproszonego światła, ale palące słońce za szybą łatwo przypala jego delikatne liście. Co kilka dni obracaj doniczkę, aby siewki rosły prosto.
Jak podlewać siewki?
Podlewaj małymi porcjami wody o temperaturze pokojowej, przy brzegu doniczki. Ziemia powinna być równomiernie lekko wilgotna. Wylewaj wodę z podstawki i chroń siewki przed chłodnymi przeciągami.
07 · Więcej miejsca
Kiedy i jak przesadzić roślinę?
W doniczce z zestawu zostaw jedną siewkę, a pozostałe przesadź do osobnych doniczek. Rozdzielanie młodych roślin nazywamy pikowaniem. Najlepszy moment to chwila, gdy siewki mają pierwszą lub drugą parę liści właściwych i można je przenieść z bryłką ziemi.
- Przygotuj osobne doniczki. Na pierwsze przesadzenie wystarczą doniczki o średnicy od 8 do 10 cm, z otworami odpływowymi.
- Lekko zwilż ziemię przed przesadzaniem. Podważ siewkę łyżeczką, zabierając jak najwięcej ziemi wokół korzeni. Nie wyciągaj rośliny za łodyżkę i nie otrząsaj korzeni.
- Posadź na podobnej głębokości. Umieść bryłkę w dołku i delikatnie dosyp ziemię. Nie zasypuj łodyżki głębiej niż wcześniej.
- Podlej i daj czas na przyjęcie się. Przez pierwsze dni trzymaj roślinę w jasnym miejscu, osłoniętym przed słońcem.
Przy kolejnych przesadzeniach przenoś drzewko z całą bryłą korzeniową do doniczki nieco większej od poprzedniej. Młode klony przesadza się zwykle co roku, starsze co 2 lub 3 lata, najlepiej wczesną wiosną, zanim rozwiną liście.
08 · Codzienna pielęgnacja
Jak dbać o klon palmowy?
Stanowisko
W domu postaw młody klon w jasnym miejscu, z dala od grzejnika. Od wiosny do jesieni najlepiej czuje się na balkonie lub tarasie, w miejscu z porannym słońcem i cieniem w najgorętszej porze dnia. Osłoń go przed silnym wiatrem, który wysusza liście.
Podlewanie
Klon lubi równomiernie wilgotną ziemię. Podlewaj, gdy wierzch lekko przeschnie, najlepiej odstaną lub deszczową wodą. W upalne dni drzewko w donicy może potrzebować wody codziennie. Nie dopuszczaj do przesuszenia bryły korzeniowej i nie zostawiaj wody w podstawce.
Nawożenie
Nie nawoź nasion ani świeżych siewek. Ukorzenione drzewko dokarmiaj oszczędnie od wiosny do połowy lata nawozem do klonów japońskich lub roślin kwasolubnych, zgodnie z dawką na etykiecie. Od sierpnia nie nawoź, aby pędy zdążyły zdrewnieć przed zimą.
Przycinanie
Młody klon nie wymaga przycinania. U starszych drzewek usuwaj suche i krzyżujące się gałązki, najlepiej pod koniec zimy lub latem. Skracanie młodych pędów nad parą liści zagęszcza koronę i pomaga nadać drzewku kształt.
09 · Co z dalszą uprawą?
Roślina w kolejnych sezonach
Jak długo klon palmowy może rosnąć w doniczce?
Klon palmowy to klasyczne drzewko do uprawy w donicy i może w niej rosnąć przez wiele lat. Rośnie powoli, a regularne przycinanie utrzymuje go w rozmiarze odpowiednim na balkon czy taras. Przesadzaj go wraz ze wzrostem korzeni do coraz większej, stabilnej donicy.
Balkon, taras czy ogród?
Od wiosny do jesieni klon najlepiej rośnie na balkonie lub tarasie. Wynoś go na zewnątrz po ustąpieniu przymrozków, zwykle w drugiej połowie maja, i przez 1 do 2 tygodni stopniowo przyzwyczajaj do nowych warunków. Ten zabieg nazywa się hartowaniem. Zacznij od kilku godzin w cieniu i powoli wydłużaj ten czas.
Klon w donicy ma tę zaletę, że możesz go przestawiać, chronić przed upałem latem i przed mrozem zimą.
Pierwsza zima
Jesienią liście klonu przebarwiają się i opadają. To naturalne przygotowanie do zimowego spoczynku, a nie choroba. Klon potrzebuje chłodnej zimy, dlatego nie trzymaj go w ciepłym pokoju. Młode drzewko pierwszą zimę spędza w jasnym, chłodnym miejscu bez mrozu, w temperaturze kilku stopni powyżej zera, na przykład na chłodnej klatce schodowej, werandzie lub w nieogrzewanym pomieszczeniu.
W czasie spoczynku podlewaj bardzo oszczędnie, tylko tyle, by bryła korzeniowa nie wyschła całkowicie, i nie nawoź. Wiosną, gdy pąki zaczną nabrzmiewać, przenieś drzewko w jaśniejsze miejsce i stopniowo zwiększaj podlewanie.
10 · Gdy coś nie idzie zgodnie z planem
Najczęstsze problemy w uprawie
Podobne objawy mogą mieć różne przyczyny. Zacznij od sprawdzenia warunków i przebiegu uprawy.
Nasiona nie kiełkują
Sprawdź osobno datę rozpoczęcia chłodzenia i datę wysiewu. Upewnij się, że nasiona przeszły pełne 90–120 dni w lodówce, a ręcznik nie wysechł. Po wysiewie sprawdź temperaturę i wilgotność ziemi. Klon może kiełkować kilka miesięcy, więc brak wschodów po kilku tygodniach nie musi oznaczać problemu.
Nie przekopuj nasion i nie przyspieszaj wschodów nawozem. Jeśli po około 3 miesiącach od wysiewu nadal nic nie wyrosło, napisz do nas i opisz warunki uprawy.
Na ręczniku lub podłożu pojawił się nalot
Puszysty, biały lub szary nalot może świadczyć o rozwoju pleśni. Podczas chłodzenia usuń gnijące nasiona, a pozostałe przełóż na świeży, lekko wilgotny ręcznik. Po wysiewie zwiększ przewiew, zdejmij folię, jeśli była używana, i sprawdź, czy ziemia nie jest stale mokra.
Siewki są cienkie lub się przewracają
Długie, blade siewki pochylone w stronę okna mają za mało światła. Przestaw je w jaśniejsze miejsce lub użyj lampy do uprawy roślin. Jeśli łodyżka ciemnieje i przewęża się przy ziemi, a siewka nagle się przewraca, możliwa jest zgorzel siewek. Usuń zamierającą roślinę, popraw przewiew i ogranicz podlewanie.
Brzegi liści brązowieją lub zasychają
Brązowe, zasychające brzegi liści to najczęściej skutek palącego słońca, suchego powietrza, silnego wiatru lub przesuszenia ziemi. Przestaw klon w miejsce osłonięte w południe i pilnuj równomiernego podlewania. Jesienią przebarwianie i opadanie liści jest naturalne.
11 · Dobrze wiedzieć
Pytania i odpowiedzi
Czy chłodzenie nasion jest konieczne?
Tak. Nasiona klonu palmowego w naturze przechodzą zimę i bez okresu chłodu kiełkują bardzo słabo. Dlatego zalecamy namoczenie i 90–120 dni w wilgotnym ręczniku papierowym w lodówce. Trzymanie suchej torebki z nasionami w lodówce nie zastępuje tego zabiegu.
Czy trzeba wysiać wszystkie nasiona?
Zalecamy przygotować i wysiać wszystkie 5 nasion, w odstępach. Zwiększasz w ten sposób szansę na kilka zdrowych drzewek. Później przesadź siewki do osobnych doniczek.
Czy muszę używać folii?
Nie jest to konieczne, ale pomaga. Najprościej użyć folii zabezpieczającej z doniczki z zestawu: zrób w niej wykałaczką kilka dziurek i przykryj doniczkę od góry. Folia wymaga codziennego wietrzenia i ochrony przed przegrzaniem. Zdejmij ją po pierwszych wschodach.
Czy doniczka z zestawu wystarczy na całą uprawę?
Nie. Doniczka z zestawu służy do wysiewu i pierwszych tygodni wzrostu. Później każde drzewko potrzebuje osobnej, coraz większej doniczki. Przesadzaj je z całą bryłą korzeniową, najlepiej wczesną wiosną.
Dlaczego mój klon ma zielone liście, a nie czerwone?
Klon palmowy wyhodowany z nasion ma zwykle zielone liście, które jesienią przebarwiają się na czerwono, pomarańczowo lub żółto. Każda siewka jest trochę inna, więc odcień liści i jesienne kolory mogą się różnić. Najpiękniej przebarwiają się drzewka, które latem mają dużo światła, a jesienią stoją na zewnątrz w chłodzie.
Czy klon palmowy może stać cały rok w mieszkaniu?
Klon potrzebuje zimowego spoczynku w chłodzie, dlatego cały rok w ciepłym pokoju nie jest dla niego dobry. Najlepiej, gdy od wiosny do jesieni stoi na balkonie lub tarasie, a zimę spędza w jasnym, chłodnym miejscu bez mrozu.
