Łatwa Uprawa · Instrukcja do zestawu bonsai
Arbutus unedo
Uformuj bonsai z drzewka truskawkowego
Z nasion z zestawu wyhodujesz drzewko truskawkowe, które krok po kroku zamienisz w zimozielone bonsai z czerwonawą korą. Tu znajdziesz plan na kolejne lata i proste wyjaśnienie, jak przycinać, drutować i przesadzać drzewko.
01 · Zanim zaczniesz
Bonsai z nasion - co warto wiedzieć?
Bonsai to nie osobny gatunek, tylko sposób prowadzenia drzewa. Małą formę i charakter nadajesz mu przycinaniem, drutowaniem i uprawą w niewielkiej doniczce. Drzewko truskawkowe to zimozielony krzew z rejonu Morza Śródziemnego. Ma błyszczące liście i czerwonawą, łuszczącą się korę, a dojrzałe rośliny jednocześnie kwitną i mają czerwone owoce. Rośnie powoli, więc to bonsai dla cierpliwych.
Uprawa od nasionka trwa dłużej niż kupienie gotowego drzewka, ale ma wielką zaletę: kształtujesz roślinę od pierwszego kiełka. Najważniejsza zasada na początek brzmi: najpierw zdrowe drzewko, potem forma. Przez pierwszy rok pozwól roślinie spokojnie rosnąć, a z formowaniem ruszysz, gdy nabierze sił.
02 · Start
Wysiew w skrócie
Wysiew wygląda tak samo jak w zwykłym zestawie. Poniżej najważniejsze kroki, a wszystkie szczegóły znajdziesz w pełnej instrukcji wysiewu.
-
Przygotuj nasiona
Zawiń nasiona w wilgotny ręcznik papierowy, włóż do zamykanego pojemnika i trzymaj w lodówce przez 60 dni, w temperaturze 2-4°C. Jeśli któreś nasiono wykiełkuje wcześniej, wysiej je od razu.
-
Wysiej nasiona
Wsyp podłoże z zestawu do doniczki, lekko je zwilż i rozłóż nasiona w odstępach. Przysyp je cienką warstwą podłoża i podpisz znacznik z datą wysiewu.
-
Zapewnij światło
Postaw doniczkę w jasnym miejscu, bez ostrego słońca. Podłoże utrzymuj lekko wilgotne, ale nie mokre.
-
Uzbrój się w cierpliwość
Drzewko truskawkowe kiełkuje powoli, nawet 2-3 miesiące.
03 · Zanim weźmiesz nożyczki
Słowniczek i narzędzia do bonsai
W poradnikach o bonsai pojawia się kilka słów, które na początku brzmią obco. Oto najważniejsze z nich, wyjaśnione po prostu.
Słowniczek
- ZimozielonyTaki, który nie zrzuca liści na zimę. Drzewko truskawkowe jest zielone przez cały rok.
- UszczykiwanieUsuwanie czubka młodego pędu, żeby się rozgałęził.
- PąkZawiązek nowego pędu lub liścia. Z pąków wyrastają nowe gałązki.
- Korzeń palowyGłówny, gruby korzeń, który rośnie prosto w dół. W bonsai się go skraca, żeby drzewko wypuściło korzenie na boki.
- DrutowanieOwinięcie pnia lub gałęzi drutem, żeby ją zgiąć i utrzymać w nowym kształcie.
- FrontStrona, od której drzewko wygląda najładniej. To z niej będziesz je oglądać i od niej planujesz kształt.
Co się przyda
- Małe nożyczkiOstre nożyczki do roślin lub do bonsai. Wystarczą do cienkich pędów i korzeni siewki.
- DrutMiękki drut aluminiowy do bonsai, o średnicy 1-2 mm. Kupisz go w sklepie ogrodniczym lub internetowym.
- Szczypce do drutuZwykłe małe szczypce z ostrzem wystarczą, żeby przeciąć i zdjąć drut.
- PałeczkaDrewniany patyczek lub wykałaczka. Przyda się przy przesadzaniu do rozczesania korzeni.
- Podłoże do bonsaiPrzepuszczalne podłoże do bonsai, kupowane dopiero do przesadzania.
04 · Na lata
Plan formowania bonsai z drzewka truskawkowego
Bonsai powstaje etapami. W pierwszych latach budujesz zdrowe korzenie i gruby pień, a dopiero potem dopracowujesz koronę. Poniższy plan pokazuje, co robić w kolejnych latach. Tempo zależy od tego, jak szybko rośnie Twoje drzewko, więc traktuj go jako drogowskaz, a nie sztywny kalendarz.
Rok 1: zdrowa siewka
Drzewko truskawkowe rośnie powoli. Twoim zadaniem jest wyhodować silną roślinę.
- dużo światła,
- umiarkowane podlewanie,
- zima w jasnym, chłodnym miejscu.
Rok 2: korzenie
Drzewko nadal jest małe, więc skup się na korzeniach.
- wiosną przesadź je i skróć korzeń palowy,
- bez mocnego przycinania,
- latem trzymaj je na balkonie lub tarasie.
Lata 3-5: pierwsze formowanie
Drzewko jest już na tyle silne, że możesz nadawać mu kształt.
- delikatnie drutujesz pień i gałęzie,
- uszczykujesz młode pędy,
- wybierasz front i gałęzie korony.
Od kilku lat: forma, kwiaty i owoce
Drzewko trafia do płytszej doniczki. Czerwonawa kora, błyszczące liście, a z czasem kwiaty i owoce sprawiają, że to jedno z najładniejszych zimozielonych bonsai.
05 · Pomysł na drzewko
Jaki kształt bonsai wybrać?
Drzewko truskawkowe rośnie jak gęsty krzew, dlatego dobrze sprawdzają się w nim proste kształty z widoczną korą.
Nieformalny wyprostowany
Pień z łagodnymi łukami i zaokrąglona korona. Najprostszy kształt na początek.
Wielopniowy
Kilka pni z jednej nasady, jak naturalny krzew. Dobrze pokazuje czerwonawą korę.
Pochylony
Pień rośnie skośnie, jak krzew na wietrznym wybrzeżu.
Jak rozmieścić gałęzie?
W klasycznym bonsai pierwsza, najniższa gałąź wyrasta mniej więcej na jednej trzeciej wysokości drzewka. Kolejne gałęzie rosną na zmianę: w lewo, w prawo i do tyłu, a ku górze są coraz krótsze. Dzięki temu korona wygląda naturalnie, a drzewko na starsze, niż jest.
06 · Formowanie
Jak przycinać drzewko truskawkowe?
Drzewko truskawkowe rośnie powoli i nie potrzebuje częstego cięcia. Formuje się je delikatnie, przez skracanie młodych pędów.
Wiosną: przycinanie krok po kroku
-
Poczekaj na nowe pędy
Wiosną z pąków wyrastają młode pędy z nowymi liśćmi.
-
Skróć pęd
Gdy pęd ma kilka liści, skróć go nożyczkami, zostawiając 2-3 liście.
-
Zobacz efekt
Z pąków przy pozostawionych liściach wyrosną nowe pędy, więc korona będzie gęstsza.
-
Nie przesadzaj
Drzewko rośnie powoli, więc przycinaj z umiarem. Zbyt częste cięcie je osłabi.
Wiosną: cięcie gałęzi
Większe gałęzie usuwaj wiosną, gdy drzewko zaczyna rosnąć. Usuń gałęzie rosnące do przodu, krzyżujące się i wyrastające po kilka z jednego miejsca.
Kwiaty i owoce
Dojrzałe drzewko kwitnie jesienią, a owoce dojrzewają przez kolejny rok. U kwitnącego drzewka przycinaj ostrożnie, żeby nie usunąć pąków kwiatowych.
07 · Kształt pnia i gałęzi
Drutowanie - jak nadać drzewku kształt?
Drut działa jak szyna: przytrzymuje zgięty pień lub gałąź w nowej pozycji, aż drewno „zapamięta” kształt.
-
Wybierz porę
Drutuj wiosną lub latem młode, elastyczne pędy. Pierwszy raz zadrutuj pień, gdy drzewko podrośnie i zdrewnieje, zwykle w trzecim roku.
-
Dobierz drut
Użyj miękkiego drutu aluminiowego do bonsai. Powinien mieć grubość około jednej trzeciej grubości pnia lub gałęzi, którą formujesz. Utnij kawałek o półtorej długości formowanej części.
-
Zakotwicz drut
Wbij koniec drutu w podłoże tuż przy pniu, do dna doniczki. Dzięki temu drut będzie się trzymał i nie przesunie się przy zginaniu.
-
Owijaj spiralnie
Owijaj pień od dołu do góry, spiralnie, pod kątem około 45 stopni. Drut ma przylegać do kory, ale nie może jej wciskać. Odstępy między zwojami powinny być równe.
-
Delikatnie zegnij
Obiema rękami powoli zegnij pień w wybranym kierunku. Zginaj tak, żeby drut był po zewnętrznej stronie łuku. Rób łagodne łuki, a nie ostre kąty, i przestań, gdy poczujesz opór.
-
Sprawdzaj i zdejmij na czas
Co 3-4 tygodnie sprawdzaj, czy drut nie wrasta w korę. Zwykle zdejmuje się go po kilku miesiącach. Drut odcinaj szczypcami kawałek po kawałku, zamiast go odwijać, żeby nie uszkodzić gałęzi.
08 · Korzenie
Przesadzanie i korzenie bonsai
Ładne bonsai zaczyna się od korzeni. Krótkie korzenie, które rozchodzą się na boki, pozwolą później posadzić drzewko w płytkiej doniczce.
Pierwsze przesadzenie krok po kroku
-
Wybierz termin
Przesadź drzewko wiosną drugiego roku, gdy zaczyna rosnąć.
-
Wyjmij drzewko
Podlej roślinę dzień wcześniej. Delikatnie wyjmij ją z doniczki razem z bryłą ziemi i pałeczką rozluźnij korzenie.
-
Skróć korzeń palowy
Znajdź najdłuższy, gruby korzeń, który rośnie prosto w dół, i skróć go nożyczkami mniej więcej o połowę. Korzenie boczne zostaw lub lekko przytnij same końce. Dzięki temu drzewko wypuści więcej korzeni na boki.
-
Posadź w nowym podłożu
Do przesadzania kup przepuszczalne podłoże do bonsai i wymieszaj je z częścią grysu z zestawu. Posadź drzewko tak, żeby korzenie rozkładały się promieniście, a nasada pnia była tuż przy powierzchni.
-
Daj mu odpocząć
Po przesadzeniu podlej drzewko i przez 2-3 tygodnie trzymaj je w jasnym miejscu, ale bez ostrego słońca. Nie nawoź przez kilka tygodni.
Kolejne przesadzenia rób wiosną co 2-3 lata.
09 · Z zestawu
Grys bonsai - jak go użyć?
Grys z pumeksu wulkanicznego to drobny, lekki i porowaty kamień. Nie używaj go do wysiewu. Przyda się, gdy siewka podrośnie i przesadzisz ją po raz pierwszy.
- Na wierzch podłoża. Po przesadzeniu wysyp cienką warstwę grysu, około 1 cm, wokół pnia. Doniczka wygląda wtedy jak prawdziwe bonsai, a przy pniu nie zbiera się wilgoć.
- Do mieszanki podłoża. Część grysu wymieszaj z nowym podłożem, mniej więcej w proporcji jedna część grysu na dwie lub trzy części podłoża. Pumeks poprawia drenaż i napowietrzenie korzeni.
10 · Na co dzień
Pielęgnacja bonsai z drzewka truskawkowego i zimowanie
Od wiosny do jesieni
- StanowiskoJasne, słoneczne miejsce na balkonie lub tarasie.
- PodlewanieGdy wierzch podłoża lekko przeschnie.
- NawożenieOd wiosny do końca lata nawozem do bonsai, w połowie dawki.
Jesień i zima
- ZimaPrzed przymrozkami przenieś drzewko do jasnego, chłodnego pomieszczenia, najlepiej o temperaturze od 2 do 8°C.
- ŚwiatłoDrzewko jest zimozielone, więc zimą też potrzebuje światła.
- PodlewanieOszczędnie, ale nie dopuszczaj do całkowitego przesuszenia.
11 · Gdy coś nie idzie zgodnie z planem
Najczęstsze problemy w formowaniu drzewka truskawkowego
Drzewko rośnie bardzo wolno
To naturalne dla tego gatunku. Zapewnij mu dużo światła i nie przycinaj zbyt często.
Liście brązowieją na brzegach
Sprawdź, czy podłoże nie jest przesuszone albo stale mokre i czy drzewko nie stoi w ciepłym, suchym pokoju.
Kora się łuszczy
To naturalna cecha drzewka truskawkowego i jedna z jego ozdób.
Drut wrósł w korę
Od razu odetnij drut kawałkami i następnym razem sprawdzaj go częściej.
12 · Pytania i odpowiedzi
Bonsai z drzewka truskawkowego - pytania i odpowiedzi
Kiedy mogę zacząć formować bonsai?
Drzewko truskawkowe rośnie powoli, więc pierwsze dwa lata przeznacz na wyhodowanie zdrowej rośliny i skrócenie korzenia palowego. Drutowanie i formowanie korony zaczniesz zwykle w trzecim roku.
Czy owoce drzewka truskawkowego są jadalne?
Owoce są jadalne, ale mączyste i mało słodkie. W bonsai są przede wszystkim piękną ozdobą.
Ile trwa wyhodowanie bonsai z nasion?
Pierwszy kształt drzewko ma zwykle po 2-3 latach, a charakter dojrzałego bonsai nabiera po około 5 latach i więcej. Każdy sezon przynosi jednak widoczne zmiany, więc formowanie daje satysfakcję od samego początku.
Czy potrzebuję specjalnej doniczki do bonsai?
Na początku nie. Przez pierwsze lata drzewko rośnie w zwykłej, nieco większej doniczce, bo potrzebuje miejsca na korzenie, żeby pień zgrubiał. Płytką doniczkę do bonsai kup, gdy drzewko ma już ustalony kształt.
Gdzie znajdę instrukcję wysiewu?
Wysiew jest taki sam jak w zwykłym zestawie. Wszystkie kroki opisaliśmy w instrukcji uprawy drzewka truskawkowego z nasion.
